BİST

Dolar

Euro

Altın

Gündem
Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
28.07.2020 12:11
Tarım (İng. agriculture) bitki (fitotekni) ve hayvan yetiştirme (zootekni), bunlardan ürünler elde etme, ürünlerin nitelik ve niceliklerini iyileştirme ve geliştirme, pazara hazırlama ve depolama gibi faaliyetlerin bilim ve zanaatı olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanım oldukça geniş olup üretimden tüketiciye kadar olan tüm safhaları kapsamaktadır. Daha öncede birçok kez dikkat çektim, tarım stratejik bir sektördür ve bu nedenle ihmale gelmez. Özellikle 2020’de başlayan Covid-19 pandemisi bize tarımın stratejik önemini bir kez daha hatırlattı.

Tarım ve işletme eğitiminin ikisini de tamamlamış bir akademisyen olarak sektörün önemini bilme yanında sorunlarını yakından takip etmekteyim. Üniversite tarım ekonomisi dersini veren hocamızın “Türkiye’de tarımının sorunları tarımsal işletmecilik geliştirilmeden çözülemez” sözleri o günden beri dikkatimi çekmektedir.

Kar amacı

Genel işletme derslerinde “işletme” insan gereksinimlerini karşılamak için mal ve hizmet üretilen iktisadi birim olarak tanımlanmaktadır. Tanımda dikkat ederseniz kâr kavramına yer verilmemektedir. Çünkü bazı işletmeler kâr amaçlı kurulmayabilir. Ülkemizde uzun yıllar kamu tarım işletmelerinin bir kısmı kâr amacı gütmeden ülke tarımının geliştirilmesi için faaliyetlerini sürdürdü. Ama 1990’larda devletin elindeki tarım işletmeleri dönemin politikaları sonucu özelleştirilmiş veya yok olmaya terk edilmiştir.

Bazı tarım işletmeleri genellikle-özel işletmelerdir- kâr amacı ile faaliyetlerini sürdürürler. Kâr söz konusu olduğunda girişimcilik önemlidir. Girişim insan gereksinimlerini karşılamak için ekonomik mal ve hizmetleri ortaya koymak ve sahibine kar amacı güden işletmedir (Genel İşletme, AÖF, 12-13).

Türkiye’de tarım işletmelerinin özellikleri sıralanırken tarım işletmelerinin küçük ölçekli olmasına (ortalama genişlik 61 da) dikkat çekilmektedir. Bu özelliğe arazinin çok parçalı olması, gereğinden fazla işgücü kullanılması, sermaye yetersizliği ve dengesizliği ile teknik ilerlemenin yavaş ve yetersiz olması da eklenir. O halde bir tarım işletmesinin kâr elde edebilmesi için başta ölçek büyüklüğü olmak üzere diğer faktörlere dikkat etmesi gerekir.

Tarım işletmeleri

Ülkemizde tarım işletmelerinin çok büyük olmaması önemli bir sorundur. Bu durum gençlerin sektörden kopmasına neden olmakta, büyük şehirlerde fabrikalarda işçi olmaya tercih etmektedir. Günümüzde tarımla uğraşanların yaş ortalaması oldukça yüksektir. Bu yaşlı nüfusta çok büyük alanları işle(ye)memekte veya bazı tarım alanları boş bırakılmaktadır.
Tarımda “sermaye devir hızının” düşük olması da önemli bir sorundur. Bu nedenle yüksek sermayesi olan girişimciler sermaye devir hızı yüksek olan alanlara yatırım yapmaktadır. Bir sanayici dostum “ben hobi amaçlı 20 da bağ kurdum” dedi. “Niçin büyütmedin” diye sorduğumda dostumun cevabı şu şekildeydi: “Tarıma yatırım yapsam (örnekte bağcılığı kast ediyor) tüm hayatım boyunca 30-40 kez ürün alma şanssım olur, ama şimdi yılda sermayemi 4-5 kez döndürme fırsatım var”.

Bu yapı izlenen tarım politikaları nedeniyle amatörce sürüp gitmektedir. Bu ülkede üretim planlaması yoktur ve tarımsal eğitimin kazanımları tarımsal girişimciliğe uygun düzenlenmemiştir.

Politikalar

Üretim planlaması tarımda gelişmiş ülkelerdeki (ör. Hollanda) gibi yapılandırılmamıştır. Bazı ürünlerde fazlalık varken (örnek fındık, üzüm) bazılarında yetersizlik (ör. Ceviz, kırmızı et) ile karşı karşıya kalınmaktadır. Temel işletmecilik sorunları (ne üretilecek, nasıl üretilecek, ne kadar üretilecek, nerede ve ne zaman üretilecek?) planlı bir cevap veril(e)memiştir.
İkinci husus ise tarımsal eğitimi girişimcilik yönü olan bir eğitim olarak verilmemektedir. Hala tarımsal eğitimde 50-60 yıl önceki kamuya eleman yetiştirme kalıbı güncellenmemiştir. Tarım eğitimi; öğretme ve öğrenme isteği yakıtı bitmiş bir hava aracı gibidir.

Son söz: Amatörler profesyonel ile rekabet edemez.

İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • 12:42

    Eren Bülbül'ün Şehadetinin 3. Yılı #İyikiVarsınEren

  • 11:54

    Milli Vicdani Bakış Oluşumu Üyelerinden Prof. Dr. Alpaslan Ceylan Kırgızistan Manas Üniversitesi Rektörlüğüne Atandı

  • 13:18

    Milli Vicdan Üyesi Lütfü Şehsuvaroğlu'dan Su Savaşları, Su Barışı,Türkiye Sulama Raporu, Su ve Toprak Yönetimi

  • 10:21

    Malatya'da Deprem!

  • 09:40

    İsmail Enver Paşa'nın Ölüm Yıl Dönümü

  • 09:13

    2. Organize Sanayi Bölgesi Erzurum'un Umudu

  • 09:02

    Kurban Bayramınız Mübarek Olsun

  • 13:18

    BBP'li 2 Belediye Başkanı Partiden İstifa Etti

  • 10:13

    23 Temmuz Erzurum Kongresi'nin Yıl Dönümü

  • 09:48

    Vefat ve Taziye