BİST

1.785,81

%0,53

Dolar

12,7089

%2,75

Euro

14,3591

%2,50

Altın

732,1330

%2,68

Ekonominin Kültürel Evrimi ve Caydırıcı Gücü
25.05.2021 12:13

Aslında Ekonomi insanın ilk var oluşundan beri vardır; Benim “Türklüğün Demokrasi Tarihi” başlıklı yazımda (https://millivicdan.org) Sümerlerde rastlarız.



Ancak  “Politik-Ekonomi” yada “Ekonomik-Emperyalizmi” kavramını ilk Fransız Antoine de Montchretien 1615 yılında kullandı. Osmanlı'ya kavram 300 yıl sonra geldi! (dünyada  ilk siyasi iktisat kürsüsü 1763'te Viyana Üniversitesi'nde, bizde ise ilk  Cumhuriyet'in kuruluşuyla kuruldu..)



Ekonomik Kalkınma ve Gelişmişliği Tarihsel bir süreç ile ele aldığımızda ;



İlk MÖ



Yıl, 1600.



Ülkelerde kişi başına düşen milli gelir şöyleydi:



Çin 600, Almanya 791, Fransa 841, İspanya 853, İngiltere 974, İtalya 1100, Hollanda 1391 ve Osmanlı 600 dolar…



Yıl, 1800.



Çin 600, Almanya 1077, Fransa 1135, İspanya 1008, İngiltere 1706, İtalya 1117, Hollanda 1838 ve Osmanlı 643 dolar.



Cumhuriyet kuruluş yılı 1923'e bakalım:



Çin 562,  Almanya 2750, Fransa 3754, İspanya 2290, İngiltere 4760, İtalya 2763, Hollanda 4635 ve Osmanlı/Türkiye 712 dolar.



Avrupa ülkeleri ile Osmanlı'yı karşılaştırdığımızda; 1600-1923 sürecinde Osmanlı'da kişi başına düşen gelir yüzde 18.7 artarken, bu artış oranı Almanya'da yüzde 247.7, Fransa'da yüzde 346.4, İspanya'da yüzde 168.5, İngiltere'de yüzde 388.7, İtalya'da yüzde 151.2, Hollanda'da yüzde 235.6 olarak gerçekleşti.  (Çin de ise eksi 6.3 oldu.)



Avrupa'da gelir artış yüzdesi bu derece büyük olurken, Osmanlı ve Çin/ Asya ülkeleri neden bu kadar geri kaldı?



Çeşitli sebepleri var kuşkusuz.



Mesela:



BİAT MESELESİ



Richard A. Easterlin (d. 1926 )



ABD'li ekonomi profesörü…



Sorar ki :



-“Dünyanın tümü neden kalkınmış değil?”



Yanıtını kendi verdi:



-Kimi ülkelerde modern ekonomik büyümenin sınırlı kalmasının nedeni; ülkeler arasında eğitim sisteminin kurulması ve yaygınlaşmasına ilişkin dönemleri etkileyen dini, siyasi, ideolojik farklılıkların olmasıdır.



Bilimsel atılımların yapıldığı 1800'lerde İngiltere yetişkin nüfusta okur -yazarlık kadınlarda yüzde 40, erkeklerde yüzde 60 idi. Aynı dönem Osmanlı'da bu oran yüzde 2-3'ü geçmedi. “Uçurumun” sebebi neydi?



Örneğin:



Matbaa Avrupa'ya 1445'te, Osmanlı'ya 1727'de geldi! Bunun sebebinin; -padişahların meşruiyetlerini sağlamlaştırmak için elinin altında tuttuğu- tarikatların ileri sürdüğü dini gerekçeler olduğunu bilmeyen yok sanırım.



Keza: Heyet-i Vükela/kabine toplantılarına giren şeyhülislamlar, şeriatın uygulayıcısı ulemalar, kadılar, müftüler ilim ve bilgi üzerindeki tekellerini tehdit edecek, biat kültürünü yıkacak tek yeniliğe/buluşa izin vermedi. Köhnemiş ilmiye geleneği babadan oğula geçmeye devam etti; modern okul ve itibariyle liyakat gereksizdi!



Aynı dönem… Avrupa sanayileşmeye adım atarken, Osmanlı'da din referans gösterilerek yapılan engeller ekonomik kalkınmaya izin vermedi. Ardından 1800'lerde emperyalizme tam bağlılık süreci başladı. (İthalattan yüzde 5, ihracattan yüzde 12 vergi alarak sanayisini yok eden ülkeydi -birilerin pek övdüğü- Osmanlı!)



Yeniliğe/teceddüde düşmanlık konusunda emperyalizm ile dini taassup hep işbirliği yaptı. Emperyalizm, sömürü aracı yerli komprador çevresi ile çalıştığı iş gücünün nitelikli olmasını yeterli gördü. 1870'lerde İngiltere, Almanya, Hollanda, Fransa'da okur yazarlık oranı yüzde 75-80 aralığında iken, Osmanlı'da oran çift hanelere gelemedi!



DERS ALMIYORUZ



Yıl, 1881.



Avrupalılar borçlarını almak için Osmanlı gelirlerine ortak Düyun-u Umumiye kurdu.



Düyun-ı Umumiye binasının Atatürk'ün emriyle  İstanbul Erkek Lisesi'ne 1933'te verilmesinin anlamı olmalı değil mi? Ne dedi Atatürk:



-“Okulun vereceği ilim ve fen sayesindedir ki, Türk milleti, Türk sanatı, Türk ekonomisi bütün güzellikleriyle gelişir…”



Bu uygarlık-tam bağımsızlık yolunda başarılı olduk mu?



Geçen yıl/2019 ülkelerin kişi başına düşen milli geliri şu oldu:



Çin 10.2, Almanya 47.1, Fransa 42.8, İspanya 27.9, İngiltere 43.9, İtalya 35.4, Hollanda 40.7 ve Türkiye 8.2 bin dolar…



Nüfusu 1 milyar 436 milyon Çin'in yaptığı büyük sıçrayış dikkatiniz çekmiştir. Tarihte ilk kez Çin'in gerisine düştük. Hiç mi kafa yormayacağız buna?



Sadece Paylaşım yaparak yada sokakta slogan atarak ne  Zülüm gören  UYGUR Türklerinin ne de Filistinli Malumların haklarını koruyamayacağımızı ne zaman İDRAK edeceğiz...



Dünyada dini okullara/imam hatiplere öğrenci gönderme rekortmeni olmamızla ekonomik kalkınmayı başarmamamızın arasında nasıl ilişki var?



Osmanlı'da bağnazlık-yoksulluk sebebi müfredatlarından hiç mi ders çıkarmayacağız?



Atatürk dönemi ve kıst alanda ürettiğimiz İHA/SİHA’lar hariç sandık merkezli günübirlik pragmatist siyasetten kurtulamıyor, siyasal nepotizme bir türlü son veremiyoruz, her ay Merkez Bankası Başkanı değişmeyi çözüm zannedip hala  “Çalışmak ve üretmekten HAZ duyan bir toplumsal karakter ile Rant yerine üretimi esas alan, içinde bilgi barındıracak ve aynı anda medeniyet inşa edecek bütüncül ekonomik politikalar geliştiremiyoruz”...


Emrullah ÖNALAN

  • Diyanet'ten Asr'ın Hutbesi
  • OKUMANIN İNSAN GELİŞİMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ VE ÜLKE YÖNETİMİNDEKİ YERİ
  • Her Elini Sıkana Dostum, Her Canını Sıkana Düşmanım Denilerek Ülke Yönetmek
  • Nitelikli Göç Verip, Niteliksiz Göç Almayla Nereye Kadar..?!
  • Hasan Celal GÜZEL Anısına...
  • Hazırlanmış Kadere Helikopter Yolculuğu
  • Not Defterinden
  • LONDRA, ANKARA HATTINDA “YA BU, YA BU DEMOKRASİSİ”
  • Yeni Türkiye için Yeni bir Zihniyet
  • 250 Milyar Dolar ÖLÜ Yatırım Nasıl Canlandırılır
  • 217 AHLAT’DAN, 1917-2017’YE 30 AĞUSTOS’A “YENI 30 DÜŞÜNCE, YENI 30 İCAT”
  • Kaşıkçı İle "Batı Asya"yı Daha da Karıştırmak
  • DENETİM “YERELDE MİLLİ GÜVENLİK, EVRENSELDE İSE BİR İNSANLIK SORUNUDUR”
  • Sosyolojik Kıyamete Dijital Yolculuk
  • Kenevir Üretimi Üzerine
  • Demokratik İlkellikten, Demokrasi Medeniyetine İnsani Çözümler
  • Tataristan Yolculuğunda Hadi Atlasi'nin Süyün Bike Eserinin Öğrettikleri
  • İstanbul Üzerinde Üçlü Hesap
  • Suriye'de Kaybolan İdrak
  • Dün, Bugün ve Yarına Dair
  • BOP'tan Sonra BAP Başlar Mı?
  • Demokratik Anayasal Ruha Diyalektik Bakış
  • KANAL-İSTANBUL YERİNE SAMSUN-MERSİN “ANADOLU KARDEŞLİK KANALI”
  • Farabi'nin Dil İlmi ve Siyaset Ahlakı
  • Siyasetin Sahte Menderesleri!
  • BİYOLOJİK COVİD-19 İLE "DİJİTAL DEMO DÜNYA DÜZENİ”
  • Biyolojik Covid-19’un Dijital Sosyolojisiyle YENİ DEMO DÜNYA DÜZENİ
  • Covid-19 ile Dünyaya Kim Şah Çekti? Kim Mat Olacak?
  • Doğu Anadolu'da Yeni Bir Gökyüzü Dünyası Kuruluyor
  • Erzurum'da Üniversite Haftası Kutlamaları
  • Barolar Yasası
  • Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Makul Güvenceli Kar Sistemi ile Enflasyonu ve Döviz Kuru Artışını Durdurabilir
  • Yakın Cemiyet ve Siyasal Tarihin Basiret Abideleri
  • Sosyal Güvenlik Sistemi 7+1 Başlıkta Nasıl Islah Olur?
  • Ekonominin Kültürel Evrimi ve Caydırıcı Gücü
  • Grup Başkanlıklarının Kapatılmasının Ardından Yaşanan Mali Sorunlar