BİST

Dolar

Euro

Altın

Düşünmeyi Konfor mu ya da Yoksunluk mu Öldürür?
20.04.2022 15:20

"İnsanlar, yiyecek ekmekleri ve yatacak yerleri olunca 

düşünmekten vazgeçerler" (Voltaire).

Geçen yazımda “Düşünmek zenginin mi ya da fakirin mi işi?” sorusu çerçevesinde temel ihtiyaçlara dikkat çeken bir yazı yazmıştım. Bunu birinci görüş olarak alabiliriz. İkinci (Karşı) bir görüş ağırlıklı olarak, “bir eli yağda, bir eli balda olanlar düşünmezler” iddiasıdır. Nitekim bir filozof şunu söylemekte: "İnsanlar, yiyecek ekmekleri ve yatacak yerleri olunca düşünmekten vazgeçerler" (Voltaire). Filozofa göre konfora ulaşmak düşünme için tehlike işareti. Hatta bir adım ileri giderek maddi zenginliğe erişenlerin durumu ne olur tartışmaya değer.

Konfor 

Konfor Fransızca kökenli bir kavram olup günlük hayatı kolaylaştıran maddi rahatlık olarak açıklanmaktadır.

Orhan Veli’nin şu serzenişini hatırlayalım: "Benim de mi düşüncelerim olacaktı / Ben de mi böyle uykusuz kalacaktım?" Şairin serzenişinde fikir üretmeden çok kaygı (tasalanma) şeklinde bir durum var. Ama konu Orhan Veli olunca konforunun çokta kötü olmadığını söylemek mümkün. Şöyle ki, Orhan Veli'nin babası Osmanlıda Mızıka-yı Hümâyun'da klarnist imiş. Cumhuriyet'in ilanından sonra ise Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın şefi olmuş. Orhan Veli’nin babasının statüsü ve kendi Özgeçmişine bakılırsa temel ihtiyaçlar konusunda sıkıntısı yok. Şair’in -Maslow teorisine göre- temel ihtiyaçlarını karşılamada bir sorun yok.

Çok sayıda filozof ve bilim insanının hayatı incelendiğinde bunların büyük ölçüde temel ihtiyaçlarını karşılandığı görülecektir.

Peki Voltaire haklı değil mi? Ya da Maslow mu haklı?

İnsan olmak

Gereksinimler hiyerarşisi bakış açısına gereksinim piramidini katı basamaksal olarak düşünürseniz yukardakilerin düşünmesi gerektiği sonucuna ulaşmanız gerekir. Yani, belirli bir kategorideki gereksinimler tam olarak karşılanmadan kişi bir üst düzeydeki kategorinin gereksinimlerini algılamaz, böyle gereksinimleri yoktur. Belirli bir gereksinim kategorisindeki gereksinimlerin karşılanması durumunda kişi, bir üst kategorideki gereksinimleri karşılamaya yönelecektir. Ancak uzmanlar gereksinimler hiyerarşisiniz yaygın bilinenin aksine tabakalar arasında katı sınırların olmadığını söylemekteler.

Diğer yandan "İnsanlar, yiyecek ekmekleri ve yatacak yerleri olunca düşünmekten vazgeçerler" (Voltaire) iddiası felsefi bir görüş olmakla birlikte bilimsel değildir. Ama şu yönden haklı olabilir: Belli bir maddi refah içinde bulunanlar bu imkanları kaybetmek endişesi ile riskli (statükoca kabul edilmeyen) düşünsel faaliyetten uzak durabilir.

Bu ikileme göre fakirler ekmek peşinde koşmaktan düşün(e)mez iken diğer görüşe göre zenginler konfor alanı nedeniyle düşünemez.

Her iki uça savrulmadan, düşünmenin insanı insan yapan, insanın doğasını oluşturan niteliklerin hepsi, insaniyet (insanlık) ile ilgili olduğu düşüncesindeyim. Elbette fakir olmakta zengin olmakta düşün(neme)me için yeterli değil... Galiba İnsan olmak! İnsanın dertlerini dert edinmek, insanlığın dertleri dertlemek, dertlere deva olmak için insan olmak yeterli...

İçinde yaşadığımız toplum ne durumdadır?

Toplum

Birçok ankette vatandaşlara “Sizce Türkiye’nin en önemli sorunu nedir?” sorusu yöneltildiğinde ankete katılanların yüzde 75’i “ekonomi ve hayat pahalılığı” yanıtını vermektedir. Bunu yüzde 8 ile “İşsizlik” cevabını verenler takip etmekte. “Eğitim sistemi” yanıtı ise yüzde 5,5 ile üçüncü sırada yer alıyor. Yüzde 4,1’lik bir kesim ise bu soruya “Adalet, hukuk sisteminin eksiklikleri” cevabını vermekte.

Katı bir gereksinim penceresinden bakarsanız toplumumuzda neden düşüncenin filizlenmediğine neden büyük beyinler çıkmadığına azda olsa cevap bulabilirisiniz…

Son söz: İnsan olmanın yolu düşünmekten geçer. 

 


İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • Nesiller Yüzyıllardır Neden Kavruk?
  • Tarımda Üretim Planlaması Şart: Turunçgiller
  • Koronasavar Besinler -1-
  • Koronasavar Besinler -2-
  • Bilimsel Eleştiri
  • Bilimsel Eleştiri -2-
  • Osmanlı Modernleşmek İstemedi Mi?
  • Cumhuriyet ve Modernleşme
  • Rektör Seçme Yöntemi Nasıl Olmalı?
  • Üniversiteyi Profesörler mi ya da Profesyoneller mi Yönetmeli?
  • Yeniden Okula Dönmek!
  • Eğitimin Geleceği
  • Pandemi ve Sonrasında Üniversite Eğitimi Neye Evrilir?
  • Angarya Yasak Mı?
  • İnsanı Ararken…
  • Psikolojik Açıdan Kuran’a Bakış 
  • En İyi Davulcu Hangisi?
  • Erken Yaşta Yaşanan Travmalar
  • Din, Bilim ve Üniversite
  • Koronavirüs Tarımsal Üretimi Nasıl Etkiledi?
  • Su Savaşlarını Beklerken
  • Üniversiteler Kapatılmalı Mı?
  • İnsan ve Millet olmak için
  • Yakıta İhtiyaç Duymayan Araçlar Hayatımıza dahil olacak mı ?
  • Dalgalanan Ekonominin Yağı
  • Yaftalama ve Zehirle(n)menin Temeline Ne Var?
  • Etiketlemek Sen Bir Kâfirsin
  • Mumlanan Meyve ve Sebzeler Sağlığa Zararlı mı?
  • Kurtarıcı Kurtarılmak Durumunda Kalırsa
  • Patagonya ikliminde insan yetişir mi?
  • Mevzuat Zeytinlikler Hakkında Ne der?
  • Düşünmek zenginin mi ya da Fakirin mi işi?
  • Biber Fiyatları Neden Arttı?
  • Düşünmeyi Konfor mu ya da Yoksunluk mu Öldürür?