BİST

Dolar

Euro

Altın

Gündem
Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
16.06.2020 12:17
Son aylarda Covid-19 pandemisi ve ABD’de siyahilerin gösterileri ile sık kullanılan kelimelerden biri de “nefes” oldu veya nefesin önemi gündeme taşındı. Birey ve toplum hayatında nefes/soluk hayatta kalmak için ilk şarttır.

Nefes almak (a) havayı ciğerlerine çekmek; (b) mutlu bir biçimde yaşamak olarak açıklanmaktadır. "Nefes/soluk akciğerlere çekilen, akciğerlerden atılan hava anlamındadır. İnsanlar, hayvanlar, bitkiler, bakteriler ve mantarlar oksijenli solunum yaparlar. Solunumun amacı ciğerlerimizden karbondioksit gazını çıkararak oksijen gazını alınmasını sağlamaktır. Dilimizde nefes ile ilgili çok sayıda deyim vardır: Nefesi kesilmek (veya daralmak veya tutulmak) güç soluk alacak duruma gelmek veya soluğu büsbütün durmasıdır.

Özetle nefes hayattır ve bugünlerde ABD’de bir nefes kavgası vardır. Bu kavgayı birey ve toplumun nefes alması şeklinde iki yönü ile irdeleyeceğim. ABD örneğinde Devlet güçlerinin bireye karşı orantısız güç kullanması söz konusudur.

“Nefes alamıyorum”

ABD’nin Minneapolis kentinde polisin boynuna diziyle basarak boğması sonucu hayatını kaydeden siyahi George Floyd’un ölmeden önce söylediği “Nefes alamıyorum” (I can’t breathe) sözleri ülkesinde ve dünyada yankı buldu.

Bu konu ile ilgili bazı bilgileri okumak için internetin başına oturduğumda BBC’de (https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-52828743) benzer olayların daha öncede yaşandığını öğrendim ve bazılarını hatırladım. Bir kısmını sizlerle paylaşacağım:

2014 yılında Eric Garner'ı kaçak sigara sattığı gerekçesiyle gözaltına almak isteyen polis, kelepçe takmak için kafasını bastırmış ve boğularak ölmesine neden olmuştu. Eric Garner'ın son iki kelimesi (Nefes alamıyorum) tüm protestoların ve hak arayışının sloganı olmuştu.

Aynı iki kelime bu defa Minneapolis'te George Floyd'un polisler tarafından boğularak öldürülmesi esnasında duyuldu. Floyd, ağlayarak polis memurlarından boğazını rahat bırakmalarını rica ederken, polis memuru dizinin verdiği baskıyla boğuldu ve öldü.

Amerika'da siyahların yaşadıkları zorluklar, maruz kaldıkları baskılar, polisin ve yargı sisteminin siyahlara uyguladığı farklı muamelenin yarattığı adalet krizi yine aynı iki kelimelik cümlenin ardından geri döndü: 'Nefes alamıyorum!'

Uzun süreden beri aşırı/orantısız güç kullanımına karşı bir hareket başlatılmış: Black Lives Matter/BLM (Siyahların Yaşamları da Değerlidir), ABD'de yaşayan Afro Amerikan kökenli halka karşı uygulanan şiddete ve ırkçılığa karşı kurulmuş sivil toplum hareketidir. BLM, Birleşik Devletler genelinde kolluk kuvvetler tarafından öldürülen siyahlar ve ABD yasalarındaki ırk ayrımı yapan ceza hukukuna karşı için düzenli olarak gösteriler düzenlemekte.

Bu örneklerde devlet gücünün aşırı kullanımı bireyin nefesini nasıl kestiğini görmekteyiz. Örneklere bakılırsa sorun bireysel olmaktan çıkmış toplumsal boyuta taşınmıştır.

Açık toplum

Nefesin ikinci boyutu toplum ve devlet ilişkilerinde saklıdır. ABD örneğinde olduğu gibi bazı insanlar nefes alamadıklarını ifade etmektedir. Nefesin “mutlu yaşama hakkına sahip olmak” anlamı dikkate alındığında hiçte haksız sayılmazlar.

Diğer yandan Batı’nın -bu türden kötü örneklere rağmen- sorunlarını açıkça ifade edebilmesi “açık toplum” olduklarını göstermektedir. “Açık toplumlarda devlet toleranslı, bürokrasiden uzak, sistem şeffaf ve esnektir. Devlet hiçbir sırrı halkından gizleyemez. Vatandaşlar iktidar yapılarını/yapılanmalarını iktidarın (düşmanca) mukabelesiyle karşılaşma korkusu olmadan açık ve aleni olarak tenkit edebilirler” (https://tr.wikipedia.org/wiki/A%C3%A7%C4%B1k_toplum).

Ya doğu? Bu başka bir yazının konusu. Ama bugün Suriye, Irak vd örneklerde sorunlar tartışılabilseydi Doğu’daki milyonlar ızdırap çeker miydi?

Son söz: Temiz girdi olmazsa birey/toplum ölmeye mahkumdur.

İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • 12:42

    Eren Bülbül'ün Şehadetinin 3. Yılı #İyikiVarsınEren

  • 11:54

    Milli Vicdani Bakış Oluşumu Üyelerinden Prof. Dr. Alpaslan Ceylan Kırgızistan Manas Üniversitesi Rektörlüğüne Atandı

  • 13:18

    Milli Vicdan Üyesi Lütfü Şehsuvaroğlu'dan Su Savaşları, Su Barışı,Türkiye Sulama Raporu, Su ve Toprak Yönetimi

  • 10:21

    Malatya'da Deprem!

  • 09:40

    İsmail Enver Paşa'nın Ölüm Yıl Dönümü

  • 09:13

    2. Organize Sanayi Bölgesi Erzurum'un Umudu

  • 09:02

    Kurban Bayramınız Mübarek Olsun

  • 13:18

    BBP'li 2 Belediye Başkanı Partiden İstifa Etti

  • 10:13

    23 Temmuz Erzurum Kongresi'nin Yıl Dönümü

  • 09:48

    Vefat ve Taziye