BİST

Dolar

Euro

Altın

Gündem
Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
03.02.2020 10:47
24 Ocak saat 20.55…

Sivrice’de 6.5 şiddetinde [bu değer şiddetli depremler arasında sayılıyor] meydana gelen depremi Kahramanmaraş’ta yaşayan bizler de -300-350 km uzakta- hissettik. Öncelikle ölenlere rahmet yaralananlara acil şifalar dilerim.

Deprem/zelzele, yer kabuğunun derin katmanlarının kırılıp yer değiştirmesi olarak açıklanmaktadır. Olanlar yerin altında ama yeryüzünde bazen bir kıyamet sahnesi ortaya çıkıyor. Deprem sonucunda yeryüzünde ortaya çıkan hadiseler insanda unutamayacağı etkiler bırakıyor.

1983…

Üniversite okumak için Erzurum’a gitmiştim. Bizim büyüdüğümüz Akdeniz Bölgesinin iklimi ile karşılaştırıldığında rakımı yüksek olan Erzurum’unki oldukça soğuktu. Sıla hasreti, eğitimin getirdiği zorluklar ve soğuk ile mücadele ederken, bir sabah -henüz 1-2 aylık öğrenciyim- kaldığım yurtta uykudan şiddetli bir sarsıntı/gürültü ile uyandım. Deprem olmuştu. Sonradan öğrendim üst odanın kalorifer peteği yerinden kopup bizim odanın tavanına çarpmıştı. Bu olayı kayıtlarda büyük depremler arasında sayılan, 30.10.1983’de saat 07.12’de şiddeti 6.9 olan Erzurum–Kars ismi verilen depremde yaşamıştım. Bu depremde can kaybı 1.155 kişi olup hasarlı bina sayısı ise 3.241 adet olarak kayıt edilmişti.

Daha sonra 18.9.1984’de saat 15.26’de Balkaya/Erzurum adı verilen, şiddeti 6.4 olan, can kaybı 3 kişi ve hasarlı bina sayısı 570 olan depremde de Erzurum’daydım. Yine 25.3.2004 Kandilli-Aşkale/Erzurum şiddetindeki depremde de (1.280 adet hasarlı bina vardı) aynı şehirdeydim (bk. http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/2/deprem-bilgileri/buyuk-depremler/).

Bu yaşadıklarımdan iki şey dikkatimi çekti: Binalarımızın durumu ve bazı insanların tutumu. Depremde ölenlerin ve yaralıların büyük çoğunluğu çürük binalarda yaşayanlardı.

O günlerden bu güne ne değişti?

Bakınız Sivrice depreminde bir afetzede ne anlatıyor:

Çürük bina…

“Ev sallanmaya başlayınca çıkmak için koridora yöneldiğimiz anda, duvarlar üzerimize yıkıldı. Ailecek kolonların arasında kaldık. Benim ayaklarıma kolon düşmüştü. Kalkamıyor, hareket edemiyordum. Herkes bağırıyordu. Eşimin üzerine duvar geldi ve orada ezilerek gözlerimin önünde hayatını kaybetti. Büyük çocuğumla küçük çocuğum da duvara sıkışmıştı. Küçük oğlum bağırarak öldü. (http://www.milliyet.com.tr/gundem/esim-ve-cocugum-gozumun-onunde-oldu-6130504).

Bu tablo kötü binaya örnektir. Bina yapımında hala sorunumuz var. Şu gerçeği hatırlamalıyız: Deprem bölgesinde yaşamaytayız.

Depremlerin sık sık oluştuğu, gevşek ve kırık yer altı kuşağına sahip yerlere “deprem bölgesi” denilmektedir. Bu gibi yerlerde binanın mukavemeti oldukça önemlidir. Nitekim Kandilli Rasathanesi’nin Sivrice depremine ait raporda şu ifadeler önemlidir: “Vatandaşlarımızın depreme dayanıklı binalarda oturmaları depreme karşı alınacak en güvenli tedbirdir.”

Faycılar/Fırsatçılar

Depremde ikinci önemli husus ise insanların sergilediği davranışlardır. Panik hali depremler sırasında ve sonrasında yaralanmaların önemli nedenidir. Ayrıca, bazı kişiler afetleri bireysel veya başka amaçlı hesaplaşma aracı olarak görülmektedir. Bu doğru bir davranış değildir. Bu tür bir hadsizliği -hissettiğim büyük depremlerde biri olan 1992 Erzincan depreminde- asistanlık döneminde yaşamıştık: Aynı bölümde çalıştığımız bir akademik yönetici asistan odasına gelerek “ben Erzincanlıyım –oradan doğmaktan başka bir ilişkisi yoktu- deprem oldu niçin geçmiş olsuna gelmediniz” gibi bahane ile olur olmaz şeyler söyledi. O zaman yaşına saygımdan veya belki de mesleki geleceğimi düşünerek bu hadsizin bu davranışını tolare etmiştim. Şimdi de yaşanan bir afet sonrası -bu hadsiz yönetici gibi- acıları artırıcı, provakatif açıklamaları görünce şaşırıyorum. Belki de böyle önemli olayları çıkarlarına alet eden densizlere hak ettiğini vermek gerekir. Ama bu tipleri boş verip, yaraları sarmaya çalışmalı.

İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • 12:30

    29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız Kutlu Olsun!

  • 12:22

    Kültürün Başkenti KAŞGAR

  • 12:47

    Suudi Arabistan'dan Türk Mallarına Boykot Çağrısı

  • 11:40

    Hatay'da Yangın!

  • 12:32

    Milli Vicdan Üyesi Hakkı Öznur Ülkücü Şehit Mustafa Pehlivanoğlu'nu Anma Etkinliğinde Konuştu

  • 12:12

    Milli Vicdan İlmî Düşünce Platformu Sözcüsü Emrullah Önalan MG TV'de Önemli Açıklamalarda Bulundu

  • 11:19

    3 Ekim Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Birliği Günü

  • 15:05

    Milli Vicdan Oluşumu'ndan Ermenistan'ı Kınama Mesajı

  • 14:36

    Azerbaycan'ın Ermenistan'la Olan Büyük Çatışması

  • 13:31

    DÜSODER'den Basın Açıklaması