BİST

Dolar

Euro

Altın

Gündem
Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
04.09.2018 11:32
Sevgili okurlarım, başta öğrencilerin akademik başarısı olmak üzere insanın başarısı üzerine düşünme, inceleme yapma, farklı uzmanlığa sahip kişilerle bilgi alışverişinde bulunma ve deneyimleri paylaşma imkânım oldu…

Hiç şüphesiz bunlardan çok yararlandım ve hayatımda da deneme fırsatı buldum. Tecrübelerimi, çok sayıda kaynağın taraması ile elde edilen bilgileri ve konu ile ilgili düşüncelerimi İlmin ve Tecrübenin Işığında “Hayatta Başarının Anahtarları” başlığı altında bir kitapta topladım…

Zaman zaman yazılarımda insan başarısı üzerine etkili faktörleri bu köşede sizlerle paylaşmaktayım. Bu ay üniversitelerde ve MEB’e bağlı okullarda eğitim öğretim başlayacak. Şimdiden birçok aile ve eğitimci öğrencilerinin-öğrencilerin kendisi de- başarıları üzerine düşünmektedir…

Bu yazımda da başarı üzerine genetik ve çevre tartışmaları konusunda kitabımda yer verdiğim bilgilerin bir kısmını özetleyerek sizlere aktarmaya çalışacağım…

Görünen ve görünmeyen özelliklerimiz…

İnsan (Canlılar diye de okuyabilirsiniz) görebildiğimiz (fenotip) ve göremediğimiz (genotip) özelliklerden oluşur. Sahip olduğumuz genetik özellikler (Genotip) görünür özelliklerimiz üzerine de etkilidir. Olmayan bir genetik özelliğin ortaya çıkması imkânsızdır…

Tarlaya buğday ekip nohut almak mümkün değildir… Fıstık dikip portakal hasadı yapmak mümkün değildir…

O zaman markette gördüğümüz portakallar neden birbirinin aynısı değil? Aynı evde, şehirde, adada ya da benzer yerlerde doğup büyüyen aynı şeyleri yiyip içen insanlar neden biri diğerinden farklıdır? Neden farklıyız? Bilim insanları canlılar arasındaki farklılıkların (varyasyon) nedeni sorgulanmakta ve cevaplar bulmaya çalışmaktalar…

Hemen cevap vermek gerekirse tüm canlılarda gelişimin (a) genetik yapı ve (b) çevre tarafından belirlendiği konusunda fikir birliği vardır…

Genetik, kalıtım bilimi anlamına gelmektedir. İnsanın bazı özelliklerinin (renk gibi) ortaya çıkmasında genetik yapı etkilidir. Ancak bireyin yetenekleri (bitkilerde verim) dolayısıyla başarı konusunda genetik özelliklerin tek başına değil çevre ile birlikte etki yaptığı, bilim insanları arasında ortak bir düşünce olarak daha fazla kabul görmektedir. Çevresel faktörler, yeteneğin ortaya çıkması için önemlidir. Çevrenin canlıların gelişmesi (başarı diye de okuyabilirsiniz) iki yönlü etkisi vardır: Yeteneği geliştirebilir de köreltebilir de. Yukardaki örneği tekrarlarsak fıstık dikip portakal hasadı yapmak mümkün değildir ama fıstık dikerek kaliteli fıstık almak mümkündür…

Konu insanlar arasında farklılığa geldiğinde psikologların görüşlerine başvurmamız bilimsel bir değerlendirme için faydalı olacaktır…

Eserini dikkatle incelediğim saygın bir psikolog olan Plotnik bu konuyu kitabında ayrıntılı şekilde incelemiştir.

Kalıtım-çevre…

Psikolojiye Giriş kitabında Plotnik (2009) ise kalıtım-çevre tartışması konusunda şunları söylemekte: “Kalıtımsallık, ikizler ve evlat edinilen çocuklar üzerinde yapılan araştırmalar, kalıtım-çevre tartışmalarına bir cevap sağlıyor. Kalıtımın zekâya (IQ) olan katkısı % 50 civarındadır.”

İlk tespit olarak kalıtım ve çevrenin eşit etki yapabileceği yönünde. Ancak açıklamasının devamını da kataralım:
“…Ancak kişinin IQ’su çevre şartları ile ne şekilde ilişkiye girdiğine bağlı olarak 10-15 puan (IQ re- aksiyon ranjı) değişebilir. Reaksiyon ranjı kişisel özelliklerin, becerilerin ya da IQ puanlarının çevresel faktörlerle girilen etkileşime bağlı olarak yükselebileceği ya da düşebileceği mesafeyi gösterir. Fakir çevrelerden gelen, zayıf eğitim imkânları olan ve düşük IQ’lu çocukların daha iyi eğitim imkânına kavuştuklarında IQ’larının artacağını savunuyorlar. Fakir ailelerde doğup orta sınıf aileler tarafından evlat edinilen çocuklar üzerine yapılan araştırmalardan elde edilen veriler çevresel faktörlerin zekâ gelişimine katkısı olduğu sonucuna varıyor.”

Konuyu çok fazla uzatmadan bilim insanları genetik-çevre tartışmalarında özet olarak şunu söylemektedir: Çevre genetik özelliğin yoğunluğunu ve gelişimini tespit eder. Uygun çevre olmadan potansiyel (genetik özellik) ortaya çıkmayacaktır. Yani uygun toprağa (tohum yatağına) ekilmeyen uygun ortamda (iklimde) bulunmayan tohum gelişemez…

Bu konuya gelecek yazılarımda devam etmek üzere sağlık ve huzur dilerim…

İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • 12:22

    Kültürün Başkenti KAŞGAR

  • 12:47

    Suudi Arabistan'dan Türk Mallarına Boykot Çağrısı

  • 11:40

    Hatay'da Yangın!

  • 12:32

    Milli Vicdan Üyesi Hakkı Öznur Ülkücü Şehit Mustafa Pehlivanoğlu'nu Anma Etkinliğinde Konuştu

  • 12:12

    Milli Vicdan İlmî Düşünce Platformu Sözcüsü Emrullah Önalan MG TV'de Önemli Açıklamalarda Bulundu

  • 11:19

    3 Ekim Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Birliği Günü

  • 15:05

    Milli Vicdan Oluşumu'ndan Ermenistan'ı Kınama Mesajı

  • 14:36

    Azerbaycan'ın Ermenistan'la Olan Büyük Çatışması

  • 13:31

    DÜSODER'den Basın Açıklaması

  • 09:55

    Bakü'nün Kurtuluş Yıl Dönümü Kutlu Olsun