BİST

Dolar

Euro

Altın

Gündem
Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
15.07.2020 13:54
İdeolojiler insan idrakine giydirilmiş deli gömlekleridir.

Bu söz ülkemizin saygın aydınlarından merhum Cemil Meriç’e aittir. Bu sözde geçen idrak kelimesi Arapça kökenli olup anlama yeteneği, anlayış veya akıl erdirme anlamına gelmektedir. Bir insanı sorumluluk sahibi yapan aklını olumsuz etkileyen ideoloji nedir?

İdeoloji

Siyaset bilimi kitaplarında İdeoloji kelimesini “icat eden” kişi olarak Fransız Dastutt de Tracy (1754-1836) belirtilmektedir. Destutt de Tracy ideoloji fikrinin öncü ismidir. O’na göre ideoloji, bilimsel bir disiplindir: Doğru ile yanlışı, yanılsama ile gerçekliği, safsata ile bilimsel olanı ayırmaya dönük bir bilimdir. Tracy ve onunla birlikte bazı ideologlar ideolojiyi bir "fikirler bilimi" olarak formüle ederler (https://tr.wikipedia.org/wiki/Destutt_de_Tracy).

Kelimenin anlamına bakılırsa konu daha iyi anlaşılabilir. İdea fikir/düşünce loji (logy) ise bilim anlamındadır. Bu nedenle fikir bilim (idea-loji) yani ideloji anlamını verilmiştir. Bu yönü ile bakıldığında insan düşüncesinin farklı renkleri kabul edilebilir. Belki de fikir düzeyinde kalsa Cemil Meriç’in belirtiği şekilde çokta olumsuz bir yönü yoktur. Uygulamada öncelikle siyasal hareketler ideoloji çerçevesinde değerlendirilmektedir. Nitekim TDK Büyük sözlükte ideolojinin tanımı şu şekildedir: Siyasal veya toplumsal bir öğreti oluşturan, bir hükûmetin, bir partinin, bir grubun davranışlarına yön veren politik, hukuki, bilimsel, felsefi, dinî, moral, estetik düşünceler bütünü olarak açıklanmaktadır.

Teoride veya uygulamada çok sayıda fikir/ideoloji vardır. Alt alt yazılsa isimleri bir uzun bir liste oluşturur.

Hakikat mi?

Siyaset bilimi kitaplarında listesi sayfalar tutan ideolojiler ana başlıkları şu şekildedir: Milliyetçilik, dine dayalı olanlar, muhafazakârlık, sınıf mücadelesini vurgulayanlar, bireyi temel alanlar ve diğer ideolojiler şeklindendir.

Ülkemizde bu ideolojilerin tamamı -özel olanları hariç (ör. Hindu milliyetçiliği)- mevcuttur. Bireyler/toplumlar bir ideolojiye mensubiyet veya birkaçına yakınlık/sempatizanlık duyabilirler. Ülkemizde ideolojik yelpazeye bakılırsa bu konuda bayağı zengin olduğumuz bile söylenebilir.

İdeolojiler Kendi içerisinde de kabaca yumuşak, orta ve sert versiyonları var. Örneğin dini ideolojiler ılımandan (moderate) radikallizm kadar gidiyor. Milliyetçilik içinde benzer bir tablo ile karşılaşmaktayız. Sınıf mücadelesini esas alanlar ise bayağı çeşitliliğe sahip olup diğerlerine fark atacak zengin tonlara sahip.

Bir not olarak şunu paylaşayım: Bazı mütedeyyin insanlar İslam’ın din olduğunu ideoloji olmadığını söylemektedir. Bu doğrudur. İslam vahye dayalı bir dindir. Bununla birlikte politik bir yorumu (veya kaynaklık ettiği) olarak ideolojiler gerçektir. Aslında hakiki bir Müslüman için bu isim yeterli olup başka bir ideolojik adlandırmaya gerek yoktur.

Konumuza döndüğümüzde insanoğlunun ürettiği çok sayıda ideoloji vardır. Bunları farklı renkler olarak görebiliriz. Renk ışığın gözde oluşturduğu duyumdur. İdeolojiler bizim gözümüzde oluşan renklerdir, hakikatin kendisi değildir.

Deli gömleği

Unutmayalım ki renklerin tonları vardır. Ton (Fransızca tonne) bir rengin koyuluk veya açıklık derecesidir. Hangi renkten (idolojiden) olursanız olun fanatik (koyun tonlu) olmayın. Fanatik/bağnaz Bir düşünceye, bir inanışa aşırı ölçüde bağlanıp ondan başka bir düşünce ve inanışı kabul etmeyen kimsedir. Fanatizm tam bir deli gömleğidir. Bu noktada Meriç haklı olabilir.

Deli gömleği, saldırgan delilere giydirilen, baştan geçme ve kollarının uzun kolları arkadan bağlanarak hareketi önleyen özel gömlek olarak açıklanmaktadır. Bu gömleği sizce kim giyer veya giymez?

Son söz: Aklı olana deli gömleği giydirilemez.

İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • Organik Tarım Bir Ütopya mı?
  • Başarının Sırrı: Kendini Yönetmek
  • Türk Ailesi İşlevini Yerine Getiriyor mu?
  • Üniversite Felsefesi
  • Eğitimle Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Ahvalimizin Anlattığı: Paradigmanın İflası
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Gıda Güvenliği Azalıyor mu?
  • Üniversite ile Yukarı Doğru Hareketliliğin Sonu Mu?
  • Organik Ürünlerin Ne Kadarı Organik?
  • 821 Milyon Aç İnsan Varken Dünya Gıda Günü Kutlamak
  • Eleştiri
  • Nereye Gitmek İstiyorsun?
  • Tarımda Sağlık Faktörü
  • Üniversite Eğitimi
  • Eğitim-Öğretim Planlamasını Kim Yapıyor?
  • Başarı, Tabiat ve Sağlık Aforizmaları
  • Ağaca Bak Ama Ormanı Görmeyi de İhmal Etme
  • Dünyaya Nasıl Hakim Oldular?
  • Modern Tarımsal Üretim
  • Eriyip Buharlaşan Buzdan Geriye Boş Kap Kalır
  • Depremi Yaşamak: 1983’den 2020’e
  • İnsan, Psikoloji ve Siyaset Üzerine Aforizmalar
  • Toplumun Ortak Aklına Güven Olur Mu?
  • Herkesin Bir Öyküsü Var, Ama...
  • Tarım Stratejik Bir Sektördür!
  • Korona Virüsü ve Tarımsal Ürün Fiyatları
  • Pandemi: Virüs ve Virüslü Zihniyet
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -1-
  • Koronavirüsü Hangi İklimde Daha İyi Yayılır? -2-
  • Gıda Güvenliği Tehlikede mi?
  • Kovid-19: Bilim mi Yoksa Din mi Kazandı?
  • Kovid-19: Tepe Noktası ve Normale Dönme
  • Değişim: Anakronistik Zihniyet
  • Gıda Güvenliği Ulusal Güvenliğin bir Parçası Mıdır?
  • Postkovid-19: Küresel Gıda Güvenliği Riskte mi?
  • Üniversiteleri Yeniden Açmak
  • Tarımsal İlaç Kullanımı Artıyor mu?
  • Doğu ve Batı: Hangisi Açık Toplum?
  • Covid-19'u Nakavt Etmek: Uzmanlar(!) Kayıp
  • Gençler(i) Hayatta(n) Ne Beklemekte?
  • Eğitim ile Sınıf Atlama
  • Aklı Olana Deli Gömleği Giydirilemez
  • Bu Yaklaşım İndirgemecilik Değilse Nedir?
  • Tarımda Sektöründe Temel İki Sorun!
  • İnsanın Doğasında Ne Var?
  • İnsanların İçinde Büyüttüğü Nedir?
  • Ekonomik Gerçekler ve Fındık Üretimi
  • Aşılı Karpuz Tüketimi Sağlıklı mı?
  • Büyük Bir Milletiz! Ama Kısır Tartışmalar Baydı
  • Akademinin Değersizleşmesi
  • Kırmızı Altın: Biber
  • Üniversite Eğitimi Kötü Mü?
  • Gençlerin Sesini Duymak
  • Bilimsel Olmayan Düşünceler Hayal Olur
  • Modern İnsanın Sorunu: Yalnızlık
  • 12:22

    Kültürün Başkenti KAŞGAR

  • 12:47

    Suudi Arabistan'dan Türk Mallarına Boykot Çağrısı

  • 11:40

    Hatay'da Yangın!

  • 12:32

    Milli Vicdan Üyesi Hakkı Öznur Ülkücü Şehit Mustafa Pehlivanoğlu'nu Anma Etkinliğinde Konuştu

  • 12:12

    Milli Vicdan İlmî Düşünce Platformu Sözcüsü Emrullah Önalan MG TV'de Önemli Açıklamalarda Bulundu

  • 11:19

    3 Ekim Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Birliği Günü

  • 15:05

    Milli Vicdan Oluşumu'ndan Ermenistan'ı Kınama Mesajı

  • 14:36

    Azerbaycan'ın Ermenistan'la Olan Büyük Çatışması

  • 13:31

    DÜSODER'den Basın Açıklaması

  • 09:55

    Bakü'nün Kurtuluş Yıl Dönümü Kutlu Olsun