Piyasalar

FELSEFE EKOLLERİ ve FİLOZOFLARI

Punto:

????️ ANTİK ÇAĞ (MÖ 6 – MS 3. yy) 

Platonculuk (MÖ 387) – Platon (MÖ 427–347): Gerçek bilgi, duyularla değil idealar dünyasıyla elde edilir. 

Aristotelesçilik (MÖ 335) – Aristoteles (MÖ 384–322): Bilgi, akıl ve deneyle varlığın nedenlerini bilmektir. 

Epikürcülük (MÖ 307) – Epikür (MÖ 341–270): Mutluluk, acının yokluğu ve ölçülü hazdır. 

Stoacılık (MÖ 300) – Zenon (MÖ 334–262): Erdemli yaşam, doğaya ve akla uygun yaşamaktır. 

Septisizm (MÖ 300) – Pyrrhon (MÖ 360–270): Kesin bilgi mümkün değildir, yargı askıya alınmalıdır. 

Yeni Platonculuk (MS 250) – Plotinos (MS 204–270): Tüm varlık “Bir”den taşarak oluşur. 

⛪ ORTA ÇAĞ FELSEFESİ (MS 400–1400) 

Skolastik felsefe (11–13. yy) – Thomas Aquinas (1225–1274): Akıl ile vahiy uzlaştırılabilir. 

 

☪️ İSLAM FELSEFESİ (8–12. yy) 

İslam Meşşâîliği (9–11. yy) – Farabi (872–950): Akıl yoluyla hakikate ulaşılabilir. 

İbn Sina Felsefesi (10–11. yy) – İbn Sina (980–1037): Akıl, varlığı zorunlu–mümkün ayrımıyla açıklar. 

İşrâkîlik (12. yy) – Sühreverdî (1154–1191): Bilgi, akıl ve sezginin (nurun) birleşimidir. 

Gazâlî’nin Eleştirisi (11–12. yy) – Gazâlî (1058–1111): Akıl sınırlıdır, kesin hakikat vahiyledir. 

Endülüs Felsefesi (12. yy) – İbn Rüşd (1126–1198): Akıl ile din çelişmez. 

 

⚙️ YENİ ÇAĞ (MODERN FELSEFE) (17–18. yy) 

Rasyonalizm (17. yy) – Descartes (1596–1650): Bilginin temel kaynağı akıldır. 

Empirizm (17. yy) – John Locke (1632–1704): Zihin boş levha olarak doğar, deneyle dolar. 

Kritisizm (18. yy) – Immanuel Kant (1724–1804): Bilgi, akıl ile deneyin sentezidir. 

 

???? 19–20. YÜZYIL ve GÜNÜMÜZ FELSEFESİ 

İdealizm (19. yy) – Hegel (1770–1831): Gerçeklik, düşüncenin (tinin) gelişimidir. 

Materyalizm (19. yy) – Karl Marx (1818–1883): Gerçekliğin temeli maddedir. 

Pozitivizm (19. yy) – Auguste Comte (1798–1857): Bilimsel olmayan bilgi geçersizdir. 

Pragmatizm (19. yy sonu) – William James (1842–1910): Doğru, işe yarayandır. 

Fenomenoloji (20. yy) – Edmund Husserl (1859–1938): Felsefe, bilincin doğrudan deneyimini inceler. 

Varoluşçuluk (20. yy) – Jean-Paul Sartre (1905–1980): İnsan, özünü özgür seçimleriyle oluşturur. 

Analitik felsefe (20. yy) – Bertrand Russell (1872–1970): Felsefenin görevi dili ve mantığı çözümlemektir.