BİST

0,00

%0,00

Dolar

0,00

%0,00

Euro

0,00

%0,00

Altın

0,00

%0,00

Gündem
Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
11.07.2019 12:12
Başarısızlık Neden Kabullenilmez?

İnsanoğlunun çeşit çeşit hallerinden biri de başarıyı kabullenip başarısızlığı kabullenmemesidir. Konunun daha iyi anlaşılması için üniversite öğretim üyesi (hocası) olarak öğrencilerimizle aramızda geçen sıkça rastlanan kısa bir diyaloğu sizlerle paylaşacağım:
-Sınav puanın nedir?
-Öğrenci: Sınavdan 90 almışım Hocam!
Aynı soruya bir başka öğrencinin (düşük almış) cevabı ise şu şekildedir:
- Öğrenci: Sınavdan 20 vermişsiniz Hocam!

Diyaloğa dikkat ederseniz yüksek puanı öğrencinin kendisi almıştır, düşük puanı ise öğretmen/öğretim üyesi vermiştir. Gerçekte ise öğrencinin durumunu ölçen bir sınavda azami ölçüde nesnel davranılmaya çalışılmaktadır. Aslında böyle duygu, düşünce ve davranışlar hayatın akışı içerisinde sıkça sergilediğimiz/ gözlemlediğimiz bir durumdur. Psikologlar bunu Kendine Hizmet Eden Ön Yargı (Self Serving Bias) olarak adlandırmışlar.

Önyargı…

Kendine hizmet eden ön yargı insanların, olumsuz olayların sorumlusu olarak dış faktörleri göstermesi; olumlu olaylardan ise kendine pay çıkarması eğilimi olarak tanımlanmaktadır. Yani başarıları üzerimize alırız, başarısızlıkları dış unsurların üzerine atarız.

Bir kişi (organizasyon diye de okuyabilirsiniz) böyle davranmaya başlamışsa kendine hizmet eden önyargı hastalığına yakalanmış demektir. Bu noktada böylesi bir çarpıtmanın neden yapıldığı sorulabilir: Neden başarıları kendi icraatımız olarak yorumlarken başarısızlıklarımızın suçunu başkalarının üzerine atıyoruz?

Bunu açıklamaya çalışan birçok görüşe rastlamak mümkündür:
Bazı yazarlara göre bu aslında kendini savunma mekanizmasıdır: “Her ne kadar bireyin eylemleri karşısında kişisel sorumluluktan kaçınması anlamına gelse de kendine hizmet eden ön yargı, öz saygınızı koruyan bir savunma mekanizmasıdır.” Böylelikle kendi değerini korumaya (Kendini yükseltme) ve insanlara istenilen imajını göstermeye çalışılır.

Daha basit açıklama ise şudur: Birey/toplum kendini böyle daha iyi hissetmektedir. Böylece bireyin kendi kendine verdiği zarar belirli sınırlar içinde kalıyor. Ancak bu durum her zaman böyle olumlu yönde ortaya çıkmaz. Kendine hizmet eden ön yargı özgüven kaybı yaşandığında veya depresyon/stres altında olumsuz bir tablo ile kendini gösterir.

Bilimsel sonuçlar…

Bilim insanları kişilerin bu tutumunu ortaya koyan başka araştırmalar da yapmışlar. Şöyle ki bir kişilik testini tamamlayan deneklere tamamen rastgele seçimle iyi ve kötü notlar verilmiş. Sonra testin güvenirliği/geçerliliği konusunda deneklerin düşünceleri öğrenilmiş. Elde edilen sonuçlar kendine hizmet eden ön yargı ile uyumlu bulunmuş: Araştırmada iyi not alanlar testin inandırıcı ve genel olarak geçerli olduğunu; kötü not alanlar ise testin hiç de güvenli olmadığı yönünde görüş bildirmişler.

Uzmanlar birçok kişi tarafında siyasi olarak taraftarı olunan partiyi destekler sonuç yayımlayan anket firmalarının ilgililerce daha güvenli bulunduğunu söylemekteler. Sahi tutulan takım lehine karar veren hakem hem adil hem de iyi hakem değil midir?

Elbette (!) takipçisi olduğunuz organizasyonlar diğerlerinde başarılı ve kurtuluşa erenlerin toplandığı bir gruptur (Fırka-i Naciye).

Organizasyonlar…

Bu durum bir sorun ise bundan kurum ve kuruluş da nasibini almaktadır. Birçok kişi mensubu olduğu (ki öyle düşündüğünde orada olmalı) teşkilatın kusursuz çalıştığını düşünmektedir: Şirketler, eğitim kurumları, partilerde de sıkça bunun örneklerine rastlanabilir. Bu hastalığa yakalanan organizasyonlar kendini yenileyemez; önyargıları aşarak başarının/başarısızlığın nedenlerini tam olarak ortaya koyamazlar. Bu yapılamaz ise ne mi olur? Doğanın kanunun gereği organizasyonlar batar, bireyler (öğrenci) başarısız olur…

Son söz: Başarılar gibi başarısızlıklarda sizin gerçek bilginizin/yeteneklerinizin göstergesiydi.

İsmail GÜVENÇ

  • Bürokratik Oligarşi
  • Başarının Formülü
  • Ararsan Bulursun
  • Yükseköğretimdeki Gelişmeler
  • “Her Türk… Taşımaya Mecburdur.”
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü?
  • Sınavsız Yerleştirme Mümkün Mü? -2-
  • Zabun
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı?
  • Sera Ürünleri Sağlıklı Mı? -2-
  • CODA'nın Sesi
  • Bilginin Değere Dönüştürülmesi
  • Eğitimde Mi Problem Var Yoksa Yönetimde Mi?
  • Yıl Muhasebesi
  • Karanlığın Gelmemesi İçin Ne Yapmalı?
  • Sahip Çıkmadınız!
  • Fazla Eğitim Mutlu Etmiyor mu?
  • Memleketin Ahvalini Kime Soralım?
  • Üniversite Sıralamaları
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım -2-
  • Suriye'yi Kim Hasta Etti?
  • Köşe Yazarları Kimin Sesi Olmalı?
  • Ölümü Yaklaşan … Mescidin Duvarına …
  • Ailede Mutlu ve Başarılı Olmak -1-
  • Domates Pazarı
  • Milletlerin Kahramanlık Destanları Vardır
  • Af(e)rin ki Aferin!
  • Paşa Dedesi İbrikçi Çıktığında
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin?
  • Vatan-Din Bahsi ve Sade Vatandaş
  • Üniversite Eğitiminde Sorun Kimin? -2-
  • Eğitimde Yönetim
  • N'için Kardeş Olamıyoruz?
  • Müptezellik Sorunu
  • Dinin Tartışması
  • Muasır Dünyada Yer Alabilir Miyiz?
  • Halkımız Mutlu Mu?
  • Uzmanından Üniversite Yorumu
  • Kutsal İle İnsanları Kandırmak
  • Derin Olmayan Bilgi
  • Tezsiz Tezler...
  • Korkarsan Yenilirsin
  • Aydınların Sosyal Sorumluluğu
  • Havalar ve Verimsiz Düşünme
  • Eğitimin İçinde Kurt Mu Var?
  • Bilginin Laneti
  • Ada'yım
  • Neden Geri Kaldılar?
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma
  • Yeni Üniversite Kurmak ve Bölgesel Kalkınma -2-
  • Başarıda Aile Faktörü
  • Populizm
  • Bayramlaşma Kültürü
  • Seçim Vaatlerinde Eğitim
  • Bu Sistemde YÖK'e Ne Olacak?
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -1-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -2-
  • Uzun ve Sağlıklı Yaşam -3-
  • Fuat Sezgin'in Düşündürdükleri -2-
  • Eğitimde Liderlik
  • Yirminci Yüzyılda Bir Derviş
  • Başarıda Genetik ve Çevre Etkisi
  • Eğitimde Kıyameti Kim Koparacak?
  • Değişimler / Reformlar
  • Gençlere Hayat Tavsiyeleri
  • Doğa İlmin Kapısıdır
  • Büyüdükçe Mi Gerçekler Anlaşılır?
  • Bilimsel Yayınlar
  • Siyaset Adabı
  • Siyaset Adabı
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -2-
  • Eğitim, Bilim ve Yükselme -3-
  • Fıkra Gibi Eğitsel Olaylar
  • Karaya Sabun, Deliye Öğüt Neylesin..
  • Başarının Anahtarı -1-
  • Suya Sabuna Dokunmamak
  • Türk-İslam Dünyasında İnsan Sermayesi
  • Resmi Ortamlarda Görgü Kuralları
  • Yumurta Meselesi
  • Her şey Ortada…
  • Sulh Toplumu
  • Memleket Ahvalini Kime Soralım ?
  • Kitap
  • Manavdaki Yangın ve Milli Vicdani Çözüm
  • Batı'ya Tepki
  • Kül Yutmazlar
  • Eğitimde Fazla Doz
  • Uzun Eğitimde Fayda Var Mı?
  • Maneviyatsılık ve Din(i)darlık Sorunu
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Modern Tarım ve Tıp
  • Korku Eğitimi
  • Biz Kimiz?
  • Aydınlar Toplumu Niçin Dönüştüremez
  • Şimdi Bayram...
  • Harvardlı Bir Dekanın Endişesi
  • İnsanlığın En Önemli Keşiflerinden Biri !
  • Sınavsız Liseye Geçiş Hayali Ne Durumda?
  • İşsiz Fidanlar
  • Kendine Hizmet Eden Ön Yargı
  • 13:28

    15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü

  • 12:45

    AKP Milletvekili'nden Züğürt Ağa Çıkışı

  • 12:32

    Srebrenitsa Soykırımı'nın Yıl Dönümü

  • 12:23

    Tozlanmış Mücevherlerimizden Nurettin Topçu'nun Ölüm Yıl Dönümü

  • 09:52

    Tayyip Erdoğan ve Ali Babacan Görüşmesi

  • 14:30

    Ali Babacan AKP'den İstifa Etti

  • 09:37

    Kırkpınar Güreşlerinin Başpehlivanı Belli Oldu

  • 13:28

    Merkez Bankası Başkanı Değişti

  • 12:21

    Reyhanlı'da Bombalı Saldırı

  • 13:57

    Yeni MHK Başkanı Belli Oldu